Domosław

Znajduje się w lesie pomiędzy wsiami Domosławiem i Pomocnią. Na skraju lasu, na zakręcie przed m. Pomocnia, ustawiono znak informacyjny kierujący do pomnika (ok. 500 m). Na granitowym głazie znajduje się napis:

”Dnia 12-tego sierpnia 1920 • w miejscu tem oddał swe • życie w obronie ziemi ojczystej • Zdzisław Straszewicz • ppor. artylerji kawaler • Krzyża Virtuti Militari • i trzech Krzyży Walecznych. • Żył lat 22 • Kamień ten kładzie matka”

Dn. 12.08.1920 r. ppor. Zdzisław Straszewicz kierował z tego miejsca ogniem 4 baterii 2 p.a.p. Legionów.

”(…)Podczas walk II dywizjonu szczególnie wyróżniała się 4-а bateria skutecznym ogniem, prowadzonym przez podporucznika Straszewicza na folwark Domosław i Łoniki. W dniu 12 sierpnia rozbito nieprzyjacielski karabin maszynowy, oraz udaremniono wszelkie próby wroga, usiłującego przejść do uderzenia. Chociaż punkt obserwacyjny 4-ej baterii został ostrzelany przez rosyjską baterię ciężką, pomimo tego nie zaprzestała ona ognia ani na chwilę. W tym dniu porucznik Straszewicz, znajdujący się na punkcie obserwacyjnym w pobliżu wsi Domosław, ostrzelany ogniem karabinów maszynowych i artylerii, pozostawiwszy w tyle telefonistów, wysunął się naprzód i kierując ogniem baterii, zniszczył obydwa nieprzyjacielskie karabiny maszynowe. Wieczorem piechota polska miała rozpocząć odwrót. Jednakże, gdy niektórzy żołnierze zaczęli przedwcześnie opuszczać okopy, porucznik Straszewicz swoją odwagą osobistą zmusił szeregowych do wytrwania. Chcąc ułatwić wycofanie się piechoty, ponownie wyszedł naprzód, by kierując ogniem baterii, dać możność własnej piechocie oderwania się od nieprzyjaciela bez strat. Niestety odłamek granatu rani ciężko porucznika Straszewicza. Bohaterskiego oficera telefoniści wynieśli z ognia.”

Wyniesiony z pola bitwy zmarł w szpitalu w Warszawie 14.08.1920 r. Pochowany na cmentarzu Stare Powązki.

Źródło: Bolesław Barszczewski, Zarys historii wojennej 2-go pułku artylerii polowej Legionów (1929)

Fot. Krzysztof Menel